Euskadiko Gastronomia eta Elikaduraren Plan Estrategikoa 2030 izenekoak, Eusko Jaurlaritzarenak, 10 proiektu estrategiko barne hartu ditu, sektoreko eragileen parte-hartze aktiboa aintzat hartuta.
Euskadiko Gastronomia eta Elikaduraren Plan Estrategikoa 2030 (GEPE 2030) hurrengo hamarkadarako euskal elikadura eta gastronomiaren sektorearen etorkizuna bideratzeko asmo handiko ibilbide-orria da.
EAEko BPGaren % 10 baino gehiago da sektorea, 133.000 enplegutik gora sortzen ditu, eta Euskadiko industria- eta kultura-zutabeetako bat da. 2020tik 2024ra bitartean, sektorearen balio erantsi gordina % 30 hazi da, enpresa aktiboen kopurua % 3,6koa da, eta esportazioena, % 10etik gorakoa.
GEPE 2030 planak etorkizuneko erronkei aurre egiteko sortu da: kontsumoaren eraldaketa, aldaketa demografikoa, digitalizazioa, eredu jasangarrietarako trantsizioa eta lehia globala. Planak proposatzen du administrazio-sinplifikazioan aurrera egitea, lehiakortasuna hobetzea, euskal markak indartzea, talentua erakartzea, belaunaldien arteko erreleboa bultzatzea eta I+G+b sustatzea, baita sektoreko leihatila bakarra sortzea ere.
Planak 2.600 milioi euro mobilizatuko ditu 2030era arte –650 milioi inbertsio publikoan eta 1.950 milioi inbertsio pribatu induzituan–, sektorearen lehiakortasuna, jasangarritasuna eta nazioarteko proiekzioa bultzatzeko.
10 proiektu estrategiko
Nobedade nagusia planaren lehentasunak gauzatzen dituzten 10 proiektu estrategikoak dira, eta horiek lau ardatz nagusiren inguruan egituratzen dira: errentagarritasuna, lehiakortasuna, jasangarritasuna eta hazkuntzaren katalizatzaileak:
- BIDERATU: araugintza eta finantza eremu egokia.
- DIGITALIZA: eraldaketa digitala eta 4.0 industria.
- BERTAN+: marketing aurreratua eta elikadura kateari bultzada berria ematea.
- IKERBAT: berrikuntza teknologikoa eta produktuen garapena.
- KANPO: Euskadi gastronomikoa nazioartean zabaltzea.
- IRAUN: deskarbonizazioa eta sektorearen ekonomia zirkularra.
- BATURA: elikadura enpresen ezarpena eta lankidetza.
- TALDE: talentuaren erakarpena, garapena eta belaunaldi-erreleboa.
- SENDO: horniduraren erresilientzia eta arriskuen kudeaketa.
- ELIKAHUB: azpiegiturak partekatzea eta berrikuntza hubak.
Proiektu horiek, herri mailan, lankidetzarako aukeratzat hartzen dira, eta enpresa traktoreek, ETE-ek, zentro teknologikoek eta sektoreko eragileek modu aktiboan parte hartuko dute, negozio planen eta emaitzen eskaeren agindupean. Plana gobernantza publiko-pribatuko ereduireki eta kolaboratibo baten arabera garatuko da, zeinak nekazaritzako elikagaien ekosistemako eragile guztiak bildu dituen: ekoizleak, enpresak, elkarteak, zentro teknologikoak, unibertsitateak eta administrazioak. Koordinazio-egiturak Jarraipen Batzorde misto bat eta Kudeaketa Teknikorako Bulego bat izango ditu, HAZIren ardurapean. Aurkeztu ondoren, sozializazio-prozesu bat irekiko da gizarte-, ekonomia- eta enpresa-eragileekin, plana aberasteko eta proiektu estrategikoei forma emateko.